Çoğu aday direksiyon sınavının yalnızca araç kullanmaktan ibaret olduğunu sanır. Oysa sınav iki ayrı aşamadan oluşur: önce araç başında yapılan kontrol ve sözlü sorular, ardından trafikte gerçekleşen direksiyon uygulama sınavı. Her iki aşamayı da geçmek gerekir. Bu rehberde iki aşamayı da adım adım, sorulacak parçalar ve dikkat edilecek noktalarla birlikte anlatıyoruz.
Sınavın genel işleyişi için ehliyet sınavı 2026 yazımıza bakabilirsiniz.
Birinci aşama: Araç başında sorulan sorular (araç tanıma)
Sınav, siz direksiyon koltuğuna oturmadan önce, aracın çevresinde başlar. Komisyon başkanı aracın teknik donanımıyla ilgili sorular sorar ve belirli parçaları göstermenizi ister. Bu bölüm dört başlıkta toplanır: lastik kontrolü, motor (kaput) tanıtımı, bagaj tanıtımı ve araç içi gösterge tanıtımı. Bu aşamadaki hatalar puanınıza olumsuz işler ve birden fazla hata sınavı kaybettirebilir.
Önemli bir ipucu: Parçaları gösterirken tereddüt etmeyin. "Galiba bu" gibi ifadeler güvensizlik izlenimi verir. Bir soruyu gerçekten bilmiyorsanız, yanlış parça göstermektense "bilmiyorum" demek daha az risklidir.
Lastik kontrolü
Genellikle ilk istenen budur. Dört lastiğe de sırayla bakıp havalarının yeterli olup olmadığını gözle ve ayağınızın ucuyla hafifçe dürterek kontrol edebilirsiniz. Havası düşük lastiğin yanakları içe çöker. Gözle kesik veya hasar olup olmadığını da kontrol etmek artı puandır.
Motor (kaput) tanıtımı
Komisyon kaputu açtırır ve belirli parçaları göstermenizi ister. Bilmeniz gereken temel parçalar:
Akü: Aracın elektrik sistemini besleyen güç kaynağı.
Motor yağı çubuğu: Yağ seviyesini kontrol etmeye yarar.
Motor yağı kapağı (sarı kapak): Eksik yağ buradan tamamlanır.
Radyatör / motor suyu (soğutma suyu) deposu: Motorun soğutulmasını sağlar.
Silecek suyu deposu: Ön cam yıkama suyunun konduğu depo.
Bagaj tanıtımı
Bagaj açtırılır ve içindeki zorunlu ekipmanı göstermeniz istenir:
Stepne (yedek lastik): Lastik patladığında kullanılır.
Kriko: Aracı kaldırmaya yarar.
Bijon anahtarı: Lastik bijonlarını söküp takmaya yarar.
İlk yardım çantası: Bulundurulması zorunludur.
Reflektör (üçgen): Kaza veya arıza anında yola konur.
Reflektörle ilgili sık sorulan bir bilgi: Reflektör, şehir içinde aracın 30 metre gerisine, şehir dışında ve otoyolda 150 metre gerisine konur. Bu iki rakamı ezberleyin; komisyon sık sorar.
Araç içi gösterge ve donanım tanıtımı
Araç içinde de birkaç soru gelebilir:
Pedal sırası: Soldan sağa debriyaj – fren – gaz.
El freni: Nasıl çekilip indirildiği sorulabilir. İndirilirken ayak freni basılı olmalıdır.
Dikiz aynaları: İç ve dış aynaların nasıl ayarlandığı.
Farlar: Kısa ve uzun far kolla açılır; uzun far açıkken gösterge panelinde mavi ışık yanar.
Gösterge ikaz ışıkları: Özellikle yağ ikaz ışığının anlamı sorulabilir.
Aracın temel sistemlerini daha iyi öğrenmek için motor ve araç tekniği soruları sayfamızı çözebilirsiniz.
Sürüşe geçmeden: KAK kuralı
Araç tanıma bittikten sonra, motoru çalıştırmadan önce üç ayarı sırayla yapın. Kolay hatırlamak için "KAK" diyebilirsiniz:
Koltuk: Pedallara rahat basabileceğiniz mesafeye ayarlayın.
Ayna: İç ve dış dikiz aynalarını görüşünüze göre düzeltin.
Kemer: Emniyet kemerinizi takın.
Bu üç adım hem güvenlik hem sınav puanı açısından önemlidir.
İkinci aşama: Direksiyon uygulama sınavı
Araç başındaki soruları geçtikten sonra asıl sürüş aşamasına geçilir. Bu bölüm, önceden izin alınmış bir güzergâhta, akan trafikte yapılır ve sürüşünüz tablet üzerindeki resmi sistem (MEBDUS) ile puanlanır. Sınav süresi her aday için en az 40 dakikadır.
Sürüşte değerlendirilen davranışlar
Uygulama sınavında sürüşünüzün neredeyse her yönü gözlemlenir. Başlıca değerlendirme başlıkları:
Düzgün kalkış (motoru stop ettirmeden, debriyaj-gaz uyumuyla)
Yola uygun vites ve hız seçimi
Şerit içinde düzgün sürüş ve araç hâkimiyeti
Ayna kontrolü ve zamanında sinyal verme
Kavşaklarda geçiş üstünlüğü ve yayaya yol verme
Trafik işaret ve levhalarına uyum
Güvenli takip mesafesi
Manevralar: yokuşta kalkış, geri gitme, paralel/açılı park
Doğrudan başarısızlığa yol açan hatalar
Bazı hatalar sürüşün geri kalanı ne olursa olsun sınavı kaybettirir:
Komisyonun ya da usta öğreticinin güvenlik için araca müdahale etmesi
Kırmızı ışık ihlali veya "dur" işaretine uymamak
Geçiş üstünlüğü olan araca ya da yayaya yol vermemek
Kazaya veya ciddi tehlikeye yol açacak davranış
Sürüş aşamasında değerlendirilen tüm kriterlerin ayrıntısını direksiyon sınavı değerlendirme kriterleri yazımızda bulabilirsiniz.
Sınava hazırlık için ipuçları
Araç tanıma bölümünü ezberden değil, mantığıyla öğrenin; her parçanın ne işe yaradığını bilirseniz heyecanlansanız bile şaşırmazsınız. Sürüş bölümünde ise her manevradan önce ayna-sinyal-kontrol sırasını alışkanlık hâline getirin. En önemlisi sakin kalmaktır: komisyon sizi zora sokmak için değil, trafikteki yeterliliğinizi ölçmek için oradadır.
Sık Sorulan Sorular
Direksiyon sınavı kaç aşamadan oluşur?
İki aşamadan: araç başında sorulan sorular (araç tanıma) ile direksiyon uygulama (sürüş) sınavı. İkisini de geçmek gerekir.
Araç başında hangi parçalar sorulur?
Lastikler, motor bölümünde akü, yağ çubuğu, yağ kapağı, motor suyu ve silecek suyu; bagajda stepne, kriko, bijon anahtarı, ilk yardım çantası ve reflektör.
Reflektör kaç metreye konur?
Şehir içinde 30 metre, şehir dışı ve otoyolda 150 metre araç gerisine.
Bir soruyu bilmezsem ne yapmalıyım?
Yanlış parça göstermek yerine "bilmiyorum" demek daha az risklidir. Tereddütlü ifadelerden kaçının.
Uygulama sınavı ne kadar sürer?
Her aday için en az 40 dakikadır ve akan trafikte yapılır.
Sınavda beni doğrudan kim değerlendirir?
Milli Eğitim Bakanlığı'nca görevlendirilen komisyon üyeleri, sürüşünüzü tablet üzerindeki MEBDUS sistemiyle puanlar.
Özetle
Direksiyon sınavı iki aşamalıdır: önce araç başında yapılan kontrol ve sorular, sonra trafikte direksiyon uygulama sınavı. İlk aşama aracı tanıyıp tanımadığınızı, ikincisi güvenli sürüp süremediğinizi ölçer. İkisine de eksiksiz hazırlanmak, sınavı ilk denemede geçmenin en sağlam yoludur. Ehliyet sürecinin tamamı için ehliyet alma rehberi 2026 yazımıza, pratik için ücretsiz deneme sınavımıza göz atabilirsiniz.
direksiyon sınavı aşamaları, araç başında sorulan sorular, direksiyon uygulama sınavı
